O czym mówi art. 176 KSH?
Jesteś inwestorem a wykonawca źle wykonał prace, nie dokończył robót, nie ma z nim kontaktu a Ty zastanawiasz się jak odzyskać pieniądze od wykonawcy, bądź jak odstąpić od umowy o roboty budowlane – ten artykuł jest właśnie dla Ciebie.
Kiedy wykonawca nie wywiązuje się z umowy?
Wielokrotnie w swojej pracy spotykam się z klientami, którzy mówią, że wykonawca nie wywiązał się z umowy.
W takich sytuacjach
pomoc adwokata specjalizującego się w prawie budowlanym pozwala ocenić, jakie roszczenia przysługują inwestorowi.
Co możemy przez to rozumieć:
• roboty budowlane wykonał niezgodnie ze sztuką, bądź wykonane przez niego roboty posiadają wady np. nierówno położona podłoga, źle osadzone okna, pogięta blachodachówka, przeciekający dach itd.
• nie wykonał robót umówionych,
• zmienił materiały bez uzgodnienia z inwestorem, użył materiałów tańszych mimo iż zapłaciłeś za materiały w wyższym standardzie (premium),
• wykonawca ma opóźnienie w wykonanych pracach, nie dotrzymuje terminów.
Od czego zacząć analizę sprawy z wykonawcą?
Analizę Twojej sprawy należy rozpocząć od umowy – sprawdzenia na co się umówiliście. Jeżeli umowa miała formę ustną – zebranie informacji jakie były ustalenia między stronami.
Jeżeli umowa miała formę pisemną sprawdzenie zakresu prac, wynagrodzenia, kar umownych czy odstąpienia. Jeżeli umowa nie reguluje kwestii odstąpienia czy kar umownych zastosowanie znajdą przepisy kodeksu cywilnego.

Rękojmia za wady robót budowlanych
Bez względu na to czy wykonawca udzielił Ci gwarancji, przysługuje Ci rękojmia za wady.
Rękojmia za wady regulowana jest w art. 556 i następne kodeksu cywilnego.
Charakterystyczne dla umowy sprzedaży przepisy o rękojmi wprowadzają szczególny reżim odpowiedzialności sprzedawcy za nienależyte wykonanie umowy. Wydanie kupującemu rzeczy posiadającej wadę (choćby nieujawnioną w momencie wydania), pojmowaną w sposób określony w kolejnych przepisach, stanowi nienależyte wykonanie umowy lub może być także zakwalifikowane jako niewykonanie umowy. W związku z tym podlega również odpowiedzialności kontraktowej sprzedawcy na podstawie art. 471 kc.
Model odpowiedzialności z tytułu rękojmi przy sprzedaży wykorzystywany jest także w innych umowach oraz stosunkach prawnych, których przepisy odsyłają do rękojmi przy sprzedaży. Mają one zastosowanie m.in. do umowy o dzieło i umowy o roboty budowlane.
Kiedy mamy do czynienia z wadą robót budowlanych?
Wada polega na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową. W szczególności rzecz sprzedana jest niezgodna z umową, jeżeli:
1. nie ma właściwości, które rzecz tego rodzaju powinna mieć ze względu na cel w umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub przeznaczenia;
2. nie ma właściwości, o których istnieniu sprzedawca zapewnił kupującego, w tym przedstawiając próbkę lub wzór;
3. nie nadaje się do celu, o którym kupujący poinformował sprzedawcę przy zawarciu umowy, a sprzedawca nie zgłosił zastrzeżenia co do takiego jej przeznaczenia;
4. została kupującemu wydana w stanie niezupełnym.
Odpowiedzialność wykonawcy za wady robót
Przewidziana w
art. 556 § 1 i następne k.c. odpowiedzialność sprzedawcy z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy jest odpowiedzialnością bezwzględną, której wystarczającą przesłanką faktyczną jest ustalenie, że sprzedana kupującemu rzecz wykazuje cechy kwalifikujące ją w danym stosunku prawnym jako rzecz wadliwą (Wyrok SN z 5.03.2010 r., IV CNP 76/09, LEX nr 852575).
Jak udowodnić wady robót budowlanych?
Kiedy wiemy, że prace są wadliwe. Wady robót budowlanych – jak je udowodnić?
• Wykonaj dokumentację zdjęciową bądź film.
• Skorzystaj z opinii rzeczoznawcy, który oceni poprawność prac i wskaże prace konieczne do wykonania celem usunięcia wad.
• Co raz częściej wykorzystywany jest również protokół stanu faktycznego sporządzany przez komornika.
• Wezwij wykonawcę na piśmie do usunięcia wad, wymieniając wady.
Obniżenie ceny lub odstąpienie od umowy
W myśl art. 560 § 1 kc jeżeli rzecz sprzedana ma wadę, kupujący może złożyć oświadczenie o obniżeniu ceny albo odstąpieniu od umowy, chyba że sprzedawca niezwłocznie i bez nadmiernych niedogodności dla kupującego wymieni rzecz wadliwą na wolną od wad albo wadę usunie. Ograniczenie to nie ma zastosowania, jeżeli rzecz była już wymieniona lub naprawiana przez sprzedawcę albo sprzedawca nie uczynił zadość obowiązkowi wymiany rzeczy na wolną od wad lub usunięcia wady.
Należy pamiętać, że obniżona cena powinna pozostawać w takiej proporcji do ceny wynikającej z umowy, w jakiej wartość rzeczy z wadą pozostaje do wartości rzeczy bez wady. Nie jest łatwo o wykazanie tej wartości, dlatego często pomocniczo stosuje się wartość usunięcia wad czy też prac koniecznych do ich przeprowadzenia. Zdarza się, że w postępowaniu sądowym biegły nie potrafi ustalić wartości obniżenia ceny, wtedy często posiłkujemy się odpowiedzialnością odszkodowawczą ustalając szkodę w majątku nabywcy.
Jeżeli z powodu wady prawnej rzeczy sprzedanej kupujący złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy albo obniżeniu ceny, może on żądać naprawienia szkody, którą poniósł przez to, że zawarł umowę, nie wiedząc o istnieniu wady, choćby szkoda była następstwem okoliczności, za które sprzedawca nie ponosi odpowiedzialności, a w szczególności może żądać zwrotu kosztów zawarcia umowy, kosztów odebrania, przewozu, przechowania i ubezpieczenia rzeczy, zwrotu dokonanych nakładów w takim zakresie, w jakim nie odniósł z nich korzyści, a nie otrzymał ich zwrotu od osoby trzeciej, oraz zwrotu kosztów procesu. Nie uchybia to przepisom o obowiązku naprawienia szkody na zasadach ogólnych. Odpowiedzialność kontraktowa regulowana jest przez art. 471 kodeksu cywilnego i następne.
Co w przypadku niewykonania części prac?
Należy rozważyć kwestie odstąpienia od umowy Umownego bądź ustawowego w zależności od okoliczności danej sprawy. Pamiętaj jednak, że jeżeli odstąpisz od wykonania części prac to nie możesz dochodzić ich wykonania czy naprawienia. Natomiast w tym zakresie strony powinny zwrócić sobie wzajemne świadczenia ( m.in. daną część wynagrodzenia).

Protokół odbioru a możliwość dochodzenia roszczeń
Protokół odbioru co do zasady stanowi potwierdzenie przez inwestora wykonania robót budowlanych/dzieła w sposób zgodny z umową i jest następnie dla wykonawcy podstawą do żądania wynagrodzenia. Trafne jest przy tym orzecznictwo, z którego wynika, iż nie powinno się absolutyzować roli protokołu odbioru zadania inwestycyjnego (tożsame stanowisko wynika m.in. z wyroku Sądu Najwyższego z 1.12.2006 r., I CSK 276/06, wyroku Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z 25.04.2022 r., VIII GC 723/21). W szczególności dokonanie odbioru bez uwag nie wyłącza możliwości późniejszego dochodzenia roszczeń z tytułu wad wykonanych robót/dzieła. To właśnie wraz z momentem dokonania odbioru robót/dzieła przez inwestora otwiera się możliwość zgłoszenia roszczeń z tytułu rękojmi lub gwarancji, jeżeli taka została udzielona. Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z 27.09.2013 r., I ACa 820/13, wskazał, że "... z uwagi na udzieloną gwarancję, kwestia odbioru i ewentualnej oceny przez inwestora stanu wykonania zleconych robót nie miała żadnego znaczenia. Przy gwarancji odpowiedzialność wykonawcy (dzieła) robót zachodzi bowiem bez względu na jakiekolwiek akty staranności ze strony zamawiającego, w tym szczególnie sprawdzenie jakości wykonania."
Ponadto, jak wskazał Sąd Najwyższy, "Inwestor niezależnie od realizacji uprawnień z tytułu rękojmi za wady obiektu budowlanego może na zasadach ogólnych (art. 471 i n. k.c.) dochodzić od wykonawcy odszkodowania z powodu nienależytego wykonania zobowiązania (zob. art. 568 w związku z art. 638 i art. 656 § 1 k.c.). Utrata przez wierzyciela uprawnień z tytułu rękojmi za wady budynku wzniesionego przez dłużnika (zob. art. 637 k.c. i przepisy, do których odsyła art. 638 w związku z art. 656 § 1 k.c.) nie stanowi więc przeszkody do domagania się przez wierzyciela od dłużnika odszkodowania za nienależyte wykonanie umowy o roboty budowlane" (wyrok Sądu Najwyższego z 9.05.2013 r., II CSK 602/12).
Odnosząc powyższe ustalenia do stanu faktycznego wskazanego w pytaniu w sposób jednoznaczny trzeba stwierdzić, że wykonawca ma prawo żądać usunięcia wad przez podwykonawcę niezależnie od tego, że uprzednio doszło do podpisania protokołu odbioru dzieła.
Podsumowanie – czy można odzyskać pieniądze od wykonawcy?
Fakt dokonania odbioru robót budowlanych/dzieła nie oznacza, że nie można dochodzić roszczeń z tytułu wadliwego wykonania umowy. Temat rękojmi za wady nieruchomości to temat rzeka.
Zaplanuj strategię w zależności od tego jakie rezultaty chcesz osiągnąć i jakim czasem dysponujesz. Opinia prywatna czy zabezpieczenie dowodu z opinii biegłego – dobierzemy rozwiązania odpowiednie dla Ciebie. Odzyskamy Twoje pieniądze.